Brigid
Imię Brigid, pochodzi prawdopodobnie od celtyckiego imienia Brigantī, które można przetłumaczyć jako „triumfująca bogini”. Przymiotnik „brig” oznacza “wywyższony”, podniosły”. Od imienia tej bogini wywodzi się najprawdopodobniej wiele nazw własnych miejsc na terenie całej Wielkiej Brytanii, w tym nazwy rzek Braint w Anglesey i Brent w Middlesex, czy Brechin w Szkocji. W mitologii celtyckiej Brigid uważna jest za córkę Dagdy i żonę Formorianina Bresa, z którym miała syna Ruadána. Zginął on walcząc z Tuatha Dé Danann. Opłakując jego śmierć bogini stworzyła gatunek poetycki, Caoineadh, lament. Urodziła też troje dzieci Tuireannenowi: Creidhne, Luchtaine i Giobhniu. Miała przyrodnich braci Cermaita, Aengusa, boga młodości i miłości, Midira i Bodb Derga, który został władcą Tuatha Dé Danann, po ich odejściu w zaświaty, a także dwie siostry noszące również imiona Brigid obecnie uważane za aspekty bogini. Była ona przede wszystkim boginią ognia w aspekcie „ognia inspiracji” – poezji, „ognia życiodajnego” – uzdrawiającego i przynoszącego płodność polom, „ognia kuźni”, w której wytwarzano narzędzia, broń i ozdoby. Powszechnie uważa się Brigid za tożsamą z boginią o imieniu Brigantia, której zawdzięczamy obecną nazwę Wielkiej Brytanii. Świadczy to o tym, że była ona dla Celtów przede wszystkim ucieleśnieniem żywej ziemi i zaślubiny z nią oznaczały wzięcie owej ziemi w posiadanie.
Brigid była też władczynią zaświatów, w których miała sad jabłoniowy. Kojarzono go z Avalonem, którego nazwa oznacza właśnie „sad jabłoni”. Brigid mogła być zatem wzorem dla Pani Jeziora z legend arturiańskich, która władała Avalonem.
W “Lebor Gabala Erenn” wspomina się, że Brigid posiada dwa królewskie woły o imionach Fea i Men, od których pochodz nazwa równiny Feimhean. Należy do niej też Torc Triath władca dzików. Posiadanie bydła świadczyło o bogactwie. Natomaist dzik, podobnie jak świnia był zwierzęciem kojarzonym w celtyckich społecznościach z zaświatami.
Kult Brigid związany był ze wzgórzami, pagórkami i różnego typu wzniesieniami oraz wzniosłymi sztukami takimi jak lecznictwo, poezja, kowalstwo, zdobywanie wiedzy. Z tego ostatniego powodu często kojarzona jest z druidami. Zachowane na temat Brigid wzmianki sprawiają, że często porównywana jest do greckiej Ateny i rzymskiej Minerwy.
Brigid, jak wiele innych bóstw celtyckich, jest również kojarzona ze świętymi źródłami. Na drzewach stojących nieopodal takich źródeł nadal zawiązuje się skrawki materiałów i wstążki by uczcić Brigid i prosić ją w ten sposób o przysługi.
Z jej postacią często kojarzy się pierwszą opatkę Kildare, Brygidę z Irlandii, córkę króla Dubhtacha z Leinster. Choć istnieją dowody na to że w Kildare działa przeorysza nosząca imię po celtyckiej bogini, niezwykle popularne są legendy, które głoszą, że Brygida w Betlejem pomagała jako akuszerka przy narodzinach Jezusa. Według innych opowieści przeorysza mogła spożywać jedynie mleko białej krowy z czerwonymi uszami, co świadczyło o jej związkach z zaświatami. Urządzała też uczty, na których była w stanie nakarmić do syta wszystkich gości niezależnie od tego ile akurat posiadano zapasów. W klasztorze Kildare dziewiętnaście zakonnic opiekowało się świętym ogniem otoczonym żywopłotem, którego granic nie mógł przekroczyć żaden mężczyzna. Społeczność owych zakonnic nazywała się Cille Dara, Kościół Dębu. Zwyczaj był kultywowany aż do czasów panowania Henryka VIII. Zakonnice z Kościoła Dębu, który sam w sobie był świętym drzewem pogańskich kapłanów druidów budzą skojarzenia z rzymskimi westalkami, co rodzi spekulacje, czy był on pozostałością wcześniejszego kultu pogańskiej bogini pokrewnej Weście, czy greckiej Hestii, których kapłanki również pilnowały świętego ognia.
Brigid była czczona w przypadające 1 lutego święto Oimlec, współcześnie określanego zazwyczaj mianem Imbolc. Wierzono, że to ona przynosi wtedy wiosnę. Jest to również święto św. Brygidy, czczonej przez katolików, a także niektórych anglikanów i prawosławnych. Z okazji tego święta przygotowuje się tak zwane krzyże świętej Brygidy, będące formą swastyki, starożytnego solarnego symbolu oraz laleczki Brygidy zrobione ze ściętych podczas ostatnich zbiorów kłosów zboża, które układano w specjalnym łóżeczku koło paleniska, a która miała gwarantować pomyślność i urodzaj. Współcześnie w Irlandii kultywowany jest też zwyczaj zgodnie, z którym 1 lutego młode dziewczęta ubierają się odświętnie, chodzą od domu do domu tańcząc i śpiewając, za co otrzymują jajka i pieniądze. Dziewczynka, która przewodzi korowodowi jest przebrana za świętą Brygidę i niesie drewnianą lalkę zwaną „brideog, „Małą Brygidą”, czy po prostu „Biddy”. Nocą natomiast tańczy się taniec określany mianem „Balu Biddy”.